|
"ศรีบูรพา"
เปิดโลกทางหนังสือ
ให้แก่ข้าพเจ้า
มังกร จารุจันทร์นุกูล
ตอนเรียนอยู่ที่โรงเรียนเทพศิรินทร์ ช่วงปี พ.ศ. ๒๕๒๑-๒๕๒๕ ข้าพเจ้ายังไม่เคยรู้จักและไม่เคยอ่านงานของ "ศรีบูรพา" มาก่อน หนังสือที่ชอบอ่านส่วนใหญ่เป็นนวนิยายจีนกำลังภายใน โดยเฉพาะงานของ กิมย้ง โกวเล้ง และอีกหลายๆ ท่าน ที่แปลโดย "ว. ณ เมืองลุง" "น. นพรัตน์" และ จำลอง พิศนาคะ ส่วนนวนิยายไทยก็อ่าน พล นิกร กิมหงวน ของ "ป. อินทรปาลิต" เพชรพระอุมา ของ "พนมเทียน" นิยายรักนักศึกษา ของ "ศุภักษร" และอื่นๆ ข้าพเจ้าเริ่มรู้จักและอ่านงานของ "ศรีบูรพา" ตอนเรียนที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ปี พ.ศ. ๒๕๒๗ โดยมีรุ่นพี่คนหนึ่งชื่อ พี่บุ๊ง (วิฑูรย์ เรืองเลิศปัญญากุล) แนะนำให้อ่านงานวรรณกรรมเพื่อชีวิตจำนวนหนึ่ง เริ่มตั้งแต่งานเรื่องปีศาจ ของ เสนีย์ เสาวพงศ์ พิราบแดง ของ สุวัฒน์ วรดิลก ฉันจึงมาหาความหมาย ของ วิทยากร เชียงกูล รวมเรื่องสั้นรับใช้ชีวิต ของ "ศรีบูรพา" และอื่นๆ อีกจำนวนหนึ่ง ตอนนั้นข้าพเจ้ารู้สึกประทับใจต่องานวรรณกรรมเพื่อชีวิตและติดตามอ่านวรรณกรรมแนวนี้อีกเป็นจำนวนมาก
ตอนนั้นเรื่องสั้น "คำขานรับ" ในรวมเรื่องสั้นรับใช้ชีวิต มีส่วนต่อการตัดสินใจให้ข้าพเจ้าทำกิจกรรมเพื่อสังคมมากขึ้น ยิ่งต่อมาข้าพเจ้าได้รู้ว่า "ศรีบูรพา" เป็นรุ่นพี่ที่โรงเรียนเทพศิรินทร์ ก็ยิ่งทำให้ข้าพเจ้าสนใจและติดตามอ่านงานของท่านมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็น ลูกผู้ชาย ข้างหลังภาพ แลไปข้างหน้า ทั้งสองภาค จนกว่าเราจะพบกันอีก ฯลฯ โดยเฉพาะเมื่อได้อ่านแลไปข้างหน้า ซึ่งมีบรรยากาศของโรงเรียนเทพศิรินทร์ในอดีต ทำให้ข้าพเจ้ารู้สึกใกล้ชิด รับรู้ได้ถึงความเป็นรุ่นพี่รุ่นน้อง และให้ความสนใจเสาะหางานของท่านมาอ่านมากเป็นพิเศษ
งานวรรณกรรมของ "ศรีบูรพา" นอกจากจะให้สาระและตอบคำถามหลายๆ เรื่องต่อการดำเนินชีวิตแล้ว ยังทำให้ข้าพเจ้าชอบการอ่านวรรณกรรมมากยิ่งขึ้นไปอีก พอหาวรรณกรรมเพื่อชีวิตที่เขียนโดยคนไทยอ่านไม่ค่อยได้ ข้าพเจ้าจึงถามรุ่นพี่คนหนึ่งชื่อ พี่ใช้ (พรชัย คุ้มทวีพร) เขาก็แนะนำให้หันมาอ่านวรรณกรรมแปลจากต่างประเทศ เริ่มตั้งแต่ สิทธารถะ นาซีซัสกับโกลด์มุน ของ เฮอร์มาน เฮสเส และงานของอีกหลายๆ คน
การอ่านงานวรรณกรรมมากๆ ได้เปิดโลกการอ่านให้ข้าพเจ้า เพราะจากตรงนั้น ข้าพเจ้าก็เริ่มหันมาอ่านหนังสืออื่นๆ นอกเหนือจากงานวรรณกรรม ไม่ว่าจะเป็นวารสารต่างๆ เช่น โลกหนังสือ (ซึ่งมี สุชาติ สวัสดิ์ศรี เป็นบรรณาธิการ) สังคมศาสตร์ปริทัศน์ ปาจารยสาร ปริทัศน์สาร เศรษฐศาสตร์การเมือง ฯลฯ รวมทั้งหนังสือต้องห้าม หนังสือที่ได้รับรางวัลซีไรต์ และอื่นๆ อีกมากมาย ทำให้ข้าพเจ้าได้รู้จักงานดีๆ ของนักเขียนอีกเป็นจำนวนมาก เช่น อ. สุภา ศิริมานนท์, อ. ปรีดี พนมยงค์, อ. ป๋วย อึ๊งภากรณ์, "ยาขอบ" (โชติ แพร่พันธุ์), มาลัย ชูพินิจ, "ส. ธรรมยศ", จิตร ภูมิศักดิ์, วัฒน์ วรรลยางกูร, เสกสรรค์ ประเสริฐกุล, ชาติ กอบจิตติ, สุวินัย ภรณวลัย, วินทร์ เลียววารินทร์, "สรจักร" ฯลฯ และยังคงสนใจและมีนิสัยรักการอ่านมาจนถึงปัจจุบัน
ความสนใจต่อ "ศรีบูรพา" ทำให้ข้าพเจ้าศึกษาประวัติชีวิตของท่าน จนทราบว่า "ศรีบูรพา" เป็นนามปากกาของ กุหลาบ สายประดิษฐ์ ซึ่งท่านเป็นรุ่นพี่เทพศิรินทร์ที่ยิ่งใหญ่มาก เป็นทั้งนักเขียน นักหนังสือพิมพ์ นักต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย ที่ใช้ปากกาเป็นอาวุธต่อสู้กับความไม่เป็นธรรมทั้งหลายในยุคที่เผด็จการครองเมือง จนท่านต้องลี้ภัยทางการเมืองไปอยู่ที่ประเทศจีน และเสียชีวิตที่นั่น
งานเขียนของ "ศรีบูรพา" ได้รับการยอมรับและยกย่องจากนักอ่านเป็นจำนวนมากว่ามีคุณภาพ จนถูกบรรจุอยู่ในรายชื่อหนังสือ ๑ ใน ๑๐๐ เล่มที่คนไทยควรอ่าน ซึ่งเป็นงานวิจัยของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ถึงสองเรื่อง คือ แลไปข้างหน้า และเบื้องหลังการปฏิวัติ ๒๔๗๕
ถึงแม้วันนี้ท่านจะเสียชีวิตไปแล้ว แต่ตัวหนังสือที่ท่านเขียน วีรกรรมที่ท่านทำ ยังคงอยู่ในใจของข้าพเจ้าไปตลอดกาล.
ด้วยรักและเคารพยิ่ง
มังกร จารุจันทร์นุกูล
รุ่นน้อง ลูกแม่รำเพย
เลขประจำตัว ๑๗๒๔๗
|
